Ημερίδα Voyager - Μια Ημέρα Φωτός

Οι αποστολές Voyager, με επικεφαλής την Αμερικανική Υπηρεσία Διαστήματος (National Aeronautics and Space Administration; NASA) βρίσκονται στο διάστημα εδώ και 49 χρόνια. Πέρασαν από τους αέριους πλανήτες στα τέλη της δεκαετίας του 1970 και τη δεκαετία του 1980 και συνέχισαν το ταξίδι τους στον διαπλανητικό χώρο. Από το 2012 (V1) και 2018 (V2) βρίσκονται πλέον στον μεσοαστρικό χώρο, σε νέες και ανεξερεύνητες περιοχές του διαστήματος, εκεί όπου καμία άλλη αποστολή δεν έχει βρεθεί στο παρελθόν και καμία άλλη δεν αναμένεται να βρεθεί στο κοντινό μέλλον -τουλάχιστον για τις επόμενες τρεις δεκαετίες, αναζητώντας απαντήσεις σε καίρια ερωτήματα για τη φυσική του κοντινού μας διαστήματος. 

Το Voyager 1 κινούμενο με ταχύτητα περίπου 17 km/s, βρίσκεται σήμερα σε μια απόσταση σχεδόν 172 αστρονομικών μονάδων (1 αστρονομική μονάδα ισούται περίπου με 150 εκατομμύρια χιλιόμετρα), που σημαίνει πως η επικοινωνία με τη Γη, μέσω ηλεκτρομαγνητικών σημάτων, τα οποία ταξιδεύουν με την ταχύτητα του φωτός, απαιτεί χρόνο μετάδοσης περίπου 23 ώρες και 50 λεπτά. Στις 18 Νοεμβρίου 2026 (5:16:07 a.m. EST.), το Voyager 1 θα βρεθεί στην κατάλληλη απόσταση (περίπου 26 δισεκατομμύρια χιλιόμετρα) ώστε η επικοινωνία με τη Γη να απαιτεί ακριβώς 24 ώρες, ή διαφορετικά “Μια ημέρα φωτός”. Το έτος 2027 οι αποστολές Voyager θα γιορτάσουν τα 50 χρόνια της περιήγησής τους στο διάστημα, ένα επίτευγμα που συγκινεί, ενθουσιάζει και εμπνέει, ενώ αυτή η εξαιρετική συγκυρία συμπίπτει με τον εορτασμό των 100 ετών της Ακαδημίας Αθηνών. 

Η Ελλάδα συμμετέχει ενεργά στην ιστορικής σημασίας διαστημική αποστολή Voyager, μέσω του Κέντρου Διαστημικής Έρευνας και Τεχνολογίας της Ακαδημίας Αθηνών (ΚΕ.Δ.Ε.Τ.).

Το ΚΕ.Δ.Ε.Τ. προσκαλεί στην ημερίδα με θέμα τη “Μια ημέρα φωτός των αποστολών Voyager” που θα πραγματοποιηθεί στις 10 Νοεμβρίου 2026 υπό την αιγίδα της Ακαδημίας Αθηνών. Η ημερίδα θα πραγματοποιηθεί στα αγγλικά. Οι ομιλίες θα μεταφράζονται (on-screen) στα ελληνικά, ενώ θα υπάρχει η δυνατότητα in-ear ακουστικών μετάφρασης (στα ελληνικά) για το Q&A Session.

Σύντομες πληροφορίες για προσκεκλημένους/ες ομιλητές/ήτριες

Ralph L. McNutt Jr.: Eπικεφαλής των Επιστημών του Διαστήματος στο Εργαστήριο Εφαρμοσμένης Φυσικής του Πανεπιστημίου Johns Hopkins (JHU/APL). Είναι ο Project Scientist και Co-Investigator στην αποστολή MESSENGER, first Study Scientist and Co-Investigator στην αποστολή Parker Solar Probe, Principal Investigator στo όργανο PEPSSI της αποστολής New Horizons, Co-Investigator στα όργανα Voyager PLS και LECP, μέλος του οργάνου INMS στο διαστημόπλοιο Cassini, επικεφαλής της ομάδας μελέτης για την αποστολή Interstellar Probe, και Αντιπρόεδρος, Scientific Activities,  της International Academy of Astronautics.

Lennard Fisk: Πρώην NASA Associate Administrator for Science and Applications, Μέλος του National Academy of Sciences, Αντιπρόεδρος της Επιτροπής “Rationale and Goals of the U.S. Civil Space Program, Space Studies Board, National Research Council”, πρώην Επικεφαλής του National Academy of Sciences Space Studies Board, της Committee on Space Research και επικεφαλής πλήθους επιτροπών του National Research Council και της NASA, συμπεριλαμβανομένης και της Επιτροπής  Space Science Board και NASA Advisory Council. Κατά την θητεία του κατασκευάστηκε και εκτοξεύθηκε η αποστολή Hubble Space Telescope. Αφυπηρέτησε με τον βαθμό του Καθηγητή στο Πανεπιστήμιο του Michigan.

Nicola Fox:  NASA Associate Administrator for the Science Mission Directorate, πρώην διευθύντρια του Heliophysics Science Division της NASA, Project Scientist του Parker Solar Probe στο Johns Hopkins Applied Physics Laboratory, και διετέλεσε Συντονίστρια Επιστημών και Λειτουργιών για την πρωτοβουλία International Solar-Terrestrial Physics Science Initiative.

Thomas Zurbucken: Ο μακροβιότερος NASA Associate Administrator for the Science Mission Directorate (2016-2022), Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο ETH της Ζυρίχης και επικεφαλής του ETH Zurich Space Initiative. Κατά την θητεία του στην ηγεσία του Science Mission Directorate η NASA εκτόξευσε πλήθος εμβληματικών διαστημικών αποστολών, μεταξύ των οποίων το Perseverance (Mars lander), το Double Asteroid Redirection Test (DART) και το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb. Έχει διατελέσει Καθηγητής Διαστημικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο του Michigan και το 2021 ο αστεροειδής 289116 που ανακαλύφθηκε το 2004 από τον αστρονόμο Marc Buie στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Kitt Peak, μετονομάστηκε σε 289116 Zurbuchen προς τιμήν του.

Nick Sergis: Διευθύνων Σύμβουλος του Ελληνικού Κέντρου Διαστήματος (ΕΛΚΕΔ), μέλος της ομάδɑς Magnetospheric IMaging Instrument (MIMI) της διαστημικής αποστολής Cassini‑Huygens, συνεργάτης του Κέντρου Διαστημικής Έρευνας και Τεχνολογίας της Ακαδημίας Αθηνών, βραβευμένος ερευνητής από τη NASA για τη συμμετοχή του στην αποστολή Cassini-Huygens (2009, 2018).

Athena Coustenis: Διευθύντρια Ερευνών στο CNRS στο Αστεροσκοπείο του Παρισιού, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του ΕΛΚΕΔ, Πρόεδρος της Επιτροπής Πλανητικής Προστασίας της COSPAR, Πρόεδρος της Διεύθυνσης Πλανητικών Επιστημών της Αμερικανικής Αστρονομικής Εταιρείας (AAS/DPS), Πρόεδρος της Διεύθυνσης F της Διεθνούς Αστρονομικής Ένωσης και της Διεθνούς Επιστημονικής Επιτροπής του FNRS (SEN-2), μέλος των εκτελεστικών επιτροπών IAA και IUGG και της Επιτροπής Διαστημικών Προγραμμάτων της Γαλλικής Διαστημικής Υπηρεσίας (CNES), ενώ έχει υπηρετήσει σε διάφορα συμβουλευτικά όργανα του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA), της NASA, της NASEM και του Ευρωπαϊκού Ιδρύματος Επιστημών (ESF). Συγκεκριμένα, διετέλεσε Πρόεδρος του ESF/Ευρωπαϊκής Επιτροπής Διαστημικών Επιστημών και Πρόεδρος της Συμβουλευτικής Επιτροπής Ανθρώπινων Διαστημικών Πτήσεων και Εξερεύνησης της ΕSA (HESAC).

Σύντομες πληροφορίες για τους διοργανωτές

Stamatios M. Krimigis: Τέως Πρόεδρος της Ακαδημίας Αθηνών, Επόπτης του Κέντρου ∆ιαστημικής Έρευνας και Τεχνολογίας (ΚΕ.Δ.Ε.Τ.). και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του ΕΛΚΕΔ. Διετέλεσε Επιστημονικός Διευθυντής του Εργαστηρίου Εφαρμοσμένης Φυσικής του Πανεπιστημίου Johns Hopkins (1980), επικεφαλής της ∆ιοίκησης ∆ιαστήματος (1991) και Ομότιμος ∆ιευθυντής το 2004. Είναι Επικεφαλής Ερευνητής σε πολλές διαστημικές αποστολές της NASA, συμπεριλαμβανομένων των Voyager 1 & 2, του Cassini‑Huygens, κ.α., και είναι ο μόνος επιστήμονας σε παγκοσμιο επίπεδο που έχει κατασκευάσει όργανα τα οποία έχουν εξερευνήσει και τους οκτώ κλασσικούς πλανήτες του ηλιακού μας συστήματος, αλλά και τον νάνο πλανήτη «Πλούτωνα». ΄Εχει τιμηθεί με δεκάδες βραβεία από την ΝΑSΑ, διεθνείς επιστημονικές οργανώσεις, Πανεπιστήμια, επιστημονικά ιδρύματα, ακόμη και από την Γερουσία των ΗΠΑ (2018), π.χ. 3 ϕορές με το NASA Exceptional Scientific Achievement Medal και με το NASA Public Service Medal. Το 1999 η International Astronomical Union μετονόμασε τον αστεροειδή 1979 UΗ σε 8323 Krimigis προς τιμήν του.

Kostas Dialynas: ∆ιευθύνων το Κέντρο ∆ιαστημικής Έρευνας και Τεχνολογίας (ΚΕ.Δ.Ε.Τ.) της Ακαδημίας Αθηνών, μέλος της ομάδας Magnetospheric IMaging Instrument (MIMI) της διαστημικής αποστολής Cassini‑Huygens, Co‑Investigator των ομάδων Low Energy Charged Particle, των δɩαστημοπλοίων Voyager, μέλος της ομάδας Particle Environment Package (PEP) της διαστημικής αποστολής Jupiter Icy Moons Explorer (JUICE), Director of Data Integration στο SHIELD Drive Science Center (NASA Science Center, USA), και μέλος της Επιτροπής Solar System and Exploration Working Group (SSEWG) της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Διαστήματος (ESA).