Πρόγραμμα
Παρασκευή 24 Απριλίου 2026
Ειδικό θέμα της ημερίδας του 45ου Συμποσίου της ΧΑΕ αφιερωμένης στη μνήμη της ομότιμης καθηγήτριας Μαρίας Κωνσταντουδάκη-Κιτρομηλίδου Καλλιτεχνικές διαδρομές ανάμεσα στον βυζαντινό κόσμο και την Ιταλία από την Τέταρτη Σταυροφορία ως την παράδοση του Χάνδακα στους Οθωμανούς (1204-1669)
8:45 Υποδοχή των Συνέδρων
Α΄ Συνεδρία ημερίδας (9:00-11:00)
ΓΕΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΤΕΧΝΗΣ / ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ
ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΝ: Αγγελική Κατσιώτη, Κλήμης Ασλανίδης
9:00 Έναρξη της θεματικής ημερίδας – Χαιρετισμοί
9:30 Αναστασία Δρανδάκη, Βυζαντινά ερωτήματα και δυτικές επιδράσεις: ιστοριογραφικά ζητήματα στον διάλογο βυζαντινής και ιταλικής τέχνης (Εισήγηση).
10:00 Μιχάλης Ολύμπιος, Τι μάθαμε τα τελευταία είκοσι πέντε χρόνια για την εκκλησιαστική αρχιτεκτονική της λατινικής Ανατολής; (Εισήγηση).
10.30 Σταύρος Μαμαλούκος, Η εκκλησιαστική αρχιτεκτονική στη λατινοκρατούμενη νότια Ελλάδα από τις αρχές του 13ου ως τα μέσα του 15ου αιώνα.
10:45 Συζήτηση
11:00 Διάλειμμα για καφέ
45ο Συμπόσιο ΧΑΕ_2026_04_23-25_Πρόγραμμα, τελικό
Β΄ Συνεδρία ημερίδας (11:30-14:00)
ΘΕΜΑΤΑ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗΣ
ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΝ Αναστασία Δρανδάκη, Μαρία Καζανάκη-Λάππα
11:30 Michele Bacci, Εννοιολογήσεις και εμπειρίες της τεχνοτροπικής ετερότητας μεταξύ Ιταλίας και Βυζαντίου στον ύστερο Μεσαίωνα (Εισήγηση).
12:00 Μαρία Βασιλάκη, Το τρίπτυχο της Μόδενας και πάλι.
12:15 Robin Cormack, Thinking about El Greco.
12:30 Κωνσταντία Κεφαλά, Triregnum, παρειδωλία και ένας Μογγόλος: Απόηχοι της ιταλικής ζωγραφικής στις τοιχογραφίες του καθολικού της Μονής Πάτμου.
12:45 Νανώ Χατζηδάκη, Ο άγιος Ιερώνυμος στηθαίος σε μικρή κρητική εικόνα του Βυζαντινού Μουσείου Αθηνών.
13.00 Νικηφόρος Τσουγκαράκης, Καλλιτεχνικές διαδρομές από την Ιταλία στον Χάνδακα μετ’ επιστροφής: η περίπτωση της Santa Maria di Spagna (Εισήγηση).
13:30 Συζήτηση
14:00 Διάλειμμα για καφέ και ελαφρύ γεύμα
Γ΄ Συνεδρία ημερίδας (15:00-16:15)
ΜΟΥΣΙΚΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ / ΞΥΛΟΓΛΥΠΤΑ ΤΕΜΠΛΑ / ΝΕΕΣ ΚΡΗΤΙΚΕΣ ΕΙΚΟΝΕΣ
ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΝ: Πλάτων Πετρίδης, Αθανάσιος Μαΐλης
15:00 Σάββας Πραστίτης, Δρόμοι μάθησης και μουσικής μνήμης: Κύπριοι λόγιοι στην Ιταλία, ο Ιερώνυμος Τραγωδιστής και τα μουσικά χειρόγραφά του.
15:15 Στέλλα Frigerio-Ζένιου, Βενετία – Κύπρος: barco – pala d’altare – εικονοστάσι.
15:30 π. Διονύσιος Λυκογιάννης, αρχιμανδρίτης και Δήμητρα Νικολιά, Μία άγνωστη εικόνα του Μιχαήλ Δαμασκηνού στην Ζάκυνθο.
15:45 Μαρία Νάνου, «Χειρ Φιλοθέου ιερομονάχου»: Εικόνα του αγίου Δημητρίου ένθρονου της Συλλογής Βελιμέζη στο Ίδρυμα Αικατερίνης Λασκαρίδη, δωρεά των οικογενειών Μαργαρίτη και Μακρή.
16:00 Συζήτηση
16:15 Διάλειμμα για καφέ
Δ΄ Συνεδρία ημερίδας (16:30-18:00)
ΘΕΜΑΤΑ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗΣ / ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ / ΥΛΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΝ: Μαρία Βασιλάκη, Michele Bacci
16:30 Teodoro De Giorgio, Saint Nicholas, “Palladium” of Salento: Monumental images and frontier identity between Byzantium and Italy (13th-15th centuries).
16:45 Guoda Gediminskaitė, Iconographical and ideological mobility between Constantinople and Crete in the second half of the fourteenth and early fifteenth centuries
17: 00 Βασιλική (Βίκυ) Φωσκόλου, To ερευνητικό πρόγραμμα του Πανεπιστημίου Κρήτης: «Ex-Materia: Εξερευνώντας τον υλικό πολιτισμό της βενετικής Κρήτης κατά την ύστερη μεσαιωνική περίοδο (13ος-15ος αιώνας)». Μια πρώτη παρουσίαση.
17:15 Συζήτηση
17:30 Λήξη και Απολογισμός των εργασιών της θεματικής ημερίδας
ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ (18:00-19:00)
ΣΥΝΤΟΝΙΖΟΥΝ: Σοφία Καλοπίση-Βέρτη, Γιώργος Πάλλης, Μαρία Καζανάκη-Λάππα ΑΠΟΝΟΜΗ ΤΟΥ ΒΡΑΒΕΙΟΥ «ΝΙΚΟΛΑΟΣ Β. ΔΡΑΝΔΑΚΗΣ» (χορηγία Sharon E. J. Gerstel και Ανθής Ανδρονίκου) ΑΠΟΝΟΜΗ ΤΟΥ ΒΡΑΒΕΙΟΥ «ΜΑΡΙΑ Σ. ΘΕΟΧΑΡΗ» (χορηγία Ιδρύματος Περικλή Σ. Θεοχάρη) ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ των εκδόσεων της ΧΑΕ (χορηγίες της ΑΙΓΕΑΣ και του Ιδρύματος Περικλή Σ. Θεοχάρη)
19:00 Λήξη της δεύτερης ημέρας του Συμποσίου